เราพาเพื่อนๆ มายังอุทยานสมเด็จย่า หรือชื่อเดิมคือ ฐานปฏิบัติการวรพัฒน์ เป็นอุทยานที่มีสภาพป่าธรรมชาติที่สมบูรณ์มาก มีความงามทางธรรมชาติให้สัมผัสหลายแบบ เดินชมทิวทัศน์บนยอดภูเขา ความมหัศจรรย์ของโขดหิน ชมไม้ดอกบนทุ่งหญ้าช่วงปลายฤดูฝนและชมดอกบัวธรรมชาติบนยอดเขาที่ชาวท้องถิ่นเรียกว่า “ภูเขาแห่งดอกบัว”ช่วงวันที่ 5-7 มิถุนายน 2520 สมเด็จย่าฯ พร้อมด้วยสมเด็จพระที่นางเธอเสด็จประทับแรมที่ฐานวรพัฒน์ ท่ามกลางความแร้นแค้นและภยันตรายรอบด้าน นับเป็นฐานปฏิบัติการทหารแห่งแรกและแห่งเดียวในประวัติศาสตร์กองทัพไทย ที่สมเด็จย่าฯ ซึ่งเป็นพระราชมารดาของพระมหากษัตริย์ไทย ถึง 2 พระองค์ สละพระวรกายมาเป็นมิ่งขวัญแผ่บุญญาบารมีให้กับเหล่าทหาร ตำรวจ พลเรือน รวมทั้งพสกนิกรในท้องถิ่นทุรกันดารของพระองค์ ถึง 2 คืน 3 วัน จากพระบารมีดังกล่าวได้นำมาซึ่งความสงบสุขในเวลาต่อมาให้กับประเทศไทย คือ การกลับใจเข้าร่วมพัฒนาชาติไทยของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ เป็นการสิ้นสุดสงครามปฏิวัติระหว่างคนไทยด้วยกัน ที่นี่จึงเป็นสถานที่ซึ่งแสดงถึงความร่วมมือร่วมใจของข้าราชการและประชาชน สามารถทำให้บังเกิดความสงบสุขในพื้นที่ได้ ควรที่ชาวมุกดาหารทุกหมู่เหล่า ต้องรักษาอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์แห่งนี้ไว้กับบ้านเมืองตลอดไป
